یادی دوباره از مجتبا عبدالله نژاد

شاید روزگاری به آنها بپردازم. دوستی از سر درد بهم تاخت که ؛«هی فلانی چرا در این سالیان در باره مجتبا کاری نکردی؟» در آن جا پاسخم سکوت بود. میدانستم از سر درد مشغول دیالوگ است. در انتهای مراسم عذرخواهی کرد ولی بهش متذکر شدم؛« در  وبلاگم واژه نویس، که رسانه شخصی بنده است، بارها اشاراتی به مجتبا داشتم و در نشریه سرو هم ذکر جمیل مجتبا را شاهد بودیم». یکی از آخرین موارد مربوط یاداشتی با عنوان «جای خالی نویسندگان دیارمان در قفسه مجتمع سروکاشمر» است که در ساعت  هفت و 22 دقیقه عصر پنجشنبه 22 بهمن 1394 (Feb 11, 2015 ) نگاشتم و اگر اشتباه نکنم در شماره 187 دو هفته نامه سرو کاشمر منتشر شد. بازنشر آن مطلب در امروز 5 شنبه شانزده آذر، روز تدفین مجتبای عزیز خالی از لطف نیست:

وارد مجتمع سروکاشمر که می‏شوی سمت چپ قفسه کتابی رُخ می ‏نماید. تعدادی کتاب با بی ‏نظمی به تو لبخند می‏زنند. روزگاری قرار بود اینجا محل نمایش آثار نویسندگان کاشمر باشد. این مهم به درستی محقق نشد. نبود نام و نشان بسیاری از نویسندگان مقیم کاشمر در این قفسه آزار دهنده است. ردی از آثار نویسندگان کاشمری مقیم مشهد و تهران هم در این قفسه دیده نمی‏شود.

طنز تلخ آن است که این قفسه در هر مراسم منعقد در مجتمع در معرض دید شرکت‏کنندگان است. گویا نگاه موشکافانه مسئولان این مجتمع شامل این قفسه نمی‏شود. کتاب‏های داخل قفسه گژ و مژ شده‏ اند. آثار مجتبي عبدالله نژاد نیز در این قفسه دیده نمی‏شود. وی که متولد 1348 کاشمر است تا حالا بالغ بر پنجاه عنوان کتاب تالیف و ترجمه کرده است. عبدالله‏ نژاد شاعر، نویسنده، منتقد،اسطوره ‏شناس و مسلط بر انواع ژانرهای ادبی و هنری است.تنوع آثار منتشر شده او قابل تحسین است. شعر، انواع رمان (اعم از کلاسیک، فلسفی و پلیسی)، نقد ادبی، فلسفه، فیزیک، افسانه و هنر در آثار او دیده می‏شود.

او مبتکر مجموعه تاریخ شفاهی ادبیات قدیم ایران در نشر هرمس است. پاییز امسال اولین کتاب از این مجموعه با عنوان« کتاب گفتگو با مسعود سعد سلمان » منتشر شد. وی در این باره می‏گوید:« تاریخ شفاهی ادبیات قدیم ایران عنوان مجموعه ای است که خودم برای آن برنامه ریزی کرده ام و مجری آن هم خودم هستم. این مجموعه قرار است در انتشارات هرمس منتشر شود. اولین جلد از این مجموعه کتابی است پر از نقل و نقد و خاطره و تاریخ با تکیه به منابع تاریخی و ادبی و در قالب یک گفت وگوی صریح با مسعود سعد سلمان. تصویری است از زندگی شخصی مسعود سعد سلمان و همین طور شعر او.

کل این گفت وگو در دو جلسه صورت گرفته که در جلسه اول به زندگی شخصی او و خاطراتش از سال های زندگی در دربار سلاطین غزنوی و همین طور سال های زندان پرداخته ام و در جلسه دوم بیش تر از شعر او سخن گفته ایم. این کتاب در 186 صفحه منتشر شده است.از این مجموعه دو کار دیگر هم آماده کرده ام؛ یکی گفت وگو با ناصرخسرو و دیگری گفت وگو با سعدی. گفت وگو با سنایی و انوری هم در حال آماده سازی است. همه این کتاب ها در چارچوب همان پروژه «تاریخ شفاهی ادبیات قدیم ایران» است. »

او به واقع ژانری ابداع کرده که چیزی است بین کار خلاقه و کار علمی و آکادمیک. از طرفی کار خلاق یا به اصطلاح creative writing محسوب می شود و از طرف دیگر یک کار کاملاً علمی و آکادمیک است. در آذر امسال  نقد و بررسی این کتاب با حضور شمس لنگرودی، مهدی محبتی و مجتبی عبدالله نژاد در مرکز فرهنگی شهر کتاب تهران برگزار شد.

شمس لنگرودی در باره این کتاب گفت: « مولف از ورای روشی که پیش گرفته، مقوله ای مرده را غبارزدایی کرده است. تالیف چنین اثری دشوار است . به زعم من این کتاب باید سرمشق قرار گیرد، تا از این پس بتوانیم با مراجعه به نمونه هایی از این دست شعرای کهن را از ورای جزئیات زندگی شان بشناسیم. به زعم من این کتاب باید در زمره کتب درسی قرار گیرد. مسائل و مباحث، خشک و فنی نیستند و در قالبی زنده مطرح شده اند. به مدد این کتاب، یک مساله مرده زنده و امروزی شده است. کتاب گفتگو با مسعود سعد سلمان می تواند ما را با ادبیات کهن آشتی دهد»

عبدالله نژاد به عنوان یک چهره فعال عرصه کتاب در سطح کشور در ادامه نشر آثارش به زودی رمانی از سال بلو به نام «هندرسون، سلطان باران»  را توسط نشر نو منتشر خواهد کرد. ترجمه رمانی از آنتونیو لوبو آنتونس، نویسنده بزرگ پرتغالی، با عنوان «آخر دنیا» از دیگر کارهای اوست که توسط انتشارات هرمس منتشر خواهد شد. کتاب دیگر او با عنوان «جوک و فلسفه» نیز نزد انتشارات هرمس است.

 غرض آن که اهتمام اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشمر برای تهیه قفسه کتابی از آثار نویسندگان کاشمر امری حسنه است که متاسفانه نافرجام و بی‏سرانجام ماند. روزی روزگاری می‏گفتند قرار است در هر کتابخانه ‏ای قفسه ‏ای به نویسندگان کاشمر اختصاص یابد. فراموش نکنیم که در چند سال اخیر دو بار نام فرهیختگانی از کاشمر در میان برندگان کتاب سال دیده شد. آثار این دو عزیز یعنی حجت ‏الاسلام مسلم ناصری و دکتر حاتمی ‏پور در این قفسه و بسیاری از کتابخانه‏های شهرستان دیده نمی‏شود.

دوستی می‏گفت مسئولان ارشاد کاشمر می‏توانند از طریق موتورهای جستجوگر اینترنت حداقل نام و نشان صد نویسنده کاشمری را رصد کنند. امید روزی روزگاری شاهد برگزاری انواع کارگاه‏های آموزشی با حضور امثال عبدالله نژاد و ناصری و دیگر عزیزان کاشمری نویسنده در مجتمع فرهنگی هنری سروکاشمر باشیم.