الهی؛ نانمان تهی از جوهر قند و جوش شیرین بادا

این یادداشت در شماره 220 نشریه سرو کاشمر منتشر شد:

خواندن بعض اخبار ناراحت کننده است. ناراحت می شویم وقتی می خوانیم؛« در پی حذف جوش شیرین در نانوایی ها، برخی نانوایی ها به منظور تسریع در فرایند بخت و افایش کیفیت ظاهری نان به سمت یک ماده شیمیایی خطرناک به نام سدیم دیتیونیت، رفته اند». استفاده از این ماده در بعض نانوایی های تهران محرز شده است. گزارش های از استفاده از این ماده در استان خراسان رضوی هم گزارش شده است. بیشترین میزان استفاده از سدیم دیتیونیت در آرد نانهایی مانند؛ لواش و تافتون است که طیف سپید دارند، اما این روزها در برخی نانوایی هی تهران نان سنگک سپید هم پرطرفدار شده است و خیلی ها دیگر مشتری آن سنگک های خوش عطر با رنگ قهوهای نیستند.

این خبر مربوط به کاشمر نیست. خدا را شاکریم که نانوایان دیارمان اهل لقمه حلال هستند و با سدیم دیتیونیت آشنا نیستند. خدا را شاکریم مسئولان ذیربط با عوارض این ماده آشنا هستند و حواسشان به همه چیز هست. سدیم دیتیونیت یا بلانکت همان جوهر قند است. این ماده برای سفیدتر کردن رنگ کله قند و درست کردن آبنبات های سفید نیز به کار می رود و احتمالا نامش نیز از همین کاربرد گرفته شده است و یکی از راه های سنجش کیفیت قند ، اندازه گیری میزان گوگرد باقی مانده در آن است که اگر زیاد باشد قند نیز غیرقابل استفاده است. این ماده شیمیایی برای سلامتی به شدت خطرناک و سرطان زاست.

جوهر قند، پودری سفید رنگ با ترکیب گوگردی و کاربرد صنعتی است که در صنایع رنگرزی برای از بین بردن رنگ و بازیافت کاغذ باطله و در موارد معدودی برای زیست شناسی، زمین شناسی و عکاسی مورد استفاده قرار می گیرد و برای سلامت انسان مضر است و در هیچ جای دنیا ، یک افزودنی غذایی محسوب نمی شود. جوهر قند به هیچ عنوان یک ماده افزودنی مجاز در نان نیست. ترکیب آن با نان مشکلات بهداشتی و گوارشی به همراه خواهد داشت و وجود آن در نان تخلف محسوب میشود، متأسفانه برخی سودجویان برای سفید کردن نان خود از این ماده استفاده میکنند. خمیری که جوهر قند دارد، اصطلاحاً سریع تر وَرز می آید.

نانواهای متخلف استفاده از جوهر قند را به صرفه تر از به کاربردن خمیرمایه عادی نان می دانند و به جای آن استفاده می کنند. نسبت استفاده از خمیرمایه به آرد نان، یک به صد است در حالی که میزان جوهرنمک استفاده شده برای هر صد کیلو آرد فقط به اندازه یک بطری آب است و با این حال تأثیر منفی اش را بر سلامت مصرف کننده می گذارد. خمیر نان و تخمیر کامل پیش از پخت، به قول نانواها باید حدود دو ساعت استراحت کند و در محیطی مناسب با درجه رطوبت و حرارت معین بماند. بنابراین، نانوا برای آماده کردن خمیر باید هم محیطی مناسب در اختیار داشته باشد و هم وقت کافی صرف کند.

نانواهایی که نمی خواهند برای آماده کردن خمیر وقت صرف کنند و محیط کارشان غیراستاندارد و ناسالم است، با جوهرقند به سرعت خمیر را آماده پخت می کنند و نیازی هم به مناسب سازی محیط تخمیر نیست. باور نادرست برخی درباره مغذی تر بودن نان های سپید خطرناک است. واقعیت آن است که هرچه رنگ نان تیره تر باشد، مواد غذایی آن بیشتر است. امید این باور غلط در سطح کشور اصلاح شود، کمتر کسی نان سپید بخرد و متعاقب آن نانواهای متخلف مجبور شوند استفاده از جوهر قند را کنار بگذارند.جوهر قند در حقیقت ترکیبی از گوگرد، سدیم و... است.

از برخی نشانه ها می توان تا حدودی به وجود جوهر قند در نان پی برد. در فرمول شیمیایی جوهر قند گوگرد وجود دارد، بنابراین اگر از این ماده بیش از حد در تولید نان استفاده شود ممکن است نان بوی گوگرد بدهد. از این بو می توان به مصرف این ماده در خمیر نان پی برد. نان هایی که در آنها از جوهر قند استفاده شده تا حدی تلخ است و بو و مزه ای شبیه چشمه های آب معدنی را حس می کنید. از لحظه استفاده و افزودن جوهر قند به نان، عوارض چشمی، گوارشی و پوستی اش در بدن نانوایی که آن را به نان می افزاید، آغاز می شود اما فاجعه اصلی وقتی ظاهر می شود که مردم نان آلوده به این ماده را می خورند.

جوهر قند با از بین بردن پرزهای داخل روده مانع جذب مواد غذایی مفید در بدن می شود. این ماده تنظیم انسولین را در بدن به هم می زند و باعث دیابت زودرس و مانع از عملکرد مناسب آنتی اکسیدان ها در بدن انسان می شود. همانطور که تاکید شد شُکر خدا این ماده خطرناک در قاموس نانوایان شهرمان جایی ندارد. یقیناً سلامتی همه کاشمری ها برای متولیان بهداشت و درمان شهرستان مهم است.یقین داریم نه جوش شیرین و جوهر قند در کاشمر مورد استفاده نیست. همه می دانیم در گذشته برخی از نانوایان از جوششیرین به عنوان ماده تردکننده و حجمآور استفاده میکردند.

حجمآوری نان تنها روی خوب این افزودنی است. ایجاد بیماری های مختلف نظیر بیماری گوارشی و بیات شدن نان ها از عوارض استفاده از جوششیرین در پخت نان است. خدا را شُکر که مسئولان خواب نیستند و نانوایی های دیارمان تهی از جوش شیرین و جوهر قند است. امیدواریم روزی برسد که در کاشمر و جای جای ایران اسلامی، همه بدانند؛ جوششیرین و جوهرقند دو ترکیب افزودنی به نان هستند که سلامت انسان را بهخطر میاندازند. جدای از این دو افزودنی غیرمجاز، نان امروزی یک ترکیب را کمتر دارد تا میزان ارزش غذایی آن کاهش یابد.

نان هایی که با آرد کامل و سبوسدار تهیه میشود، نسبت به نان تهیه شده با آرد سفید به مراتب ارزش غذایی بالاتری دارد و مصرف روزانه آنها مقداری از نیاز روزانه بدن به املاح، پروتئین، فیبر و ویتامینها را تأمین میکند. بر اساس دستورالعملهای بهداشتی نانواییها به جز آرد، نمک، آب، مایه خمیر بهداشتی و سبوس حق استفاده از هیچ ماده دیگری را در پخت نان ندارند، حواسمان باشد عرضه نان بیش از حد سفید در حالی که آردها هماکنون دارای مقادیری لازم سبوس هستند، یعنی تخلف احتمالی مصرف جوهر قند صورت گرفته و مراکز بهداشتی باید ورود کنند.

یقین همه مسئولان اقدام مقتضی برای اطلاع رسانی همگانی و هشدارهای لازم را مبذول خواهند نمود. یقین بازرسانی هوشیار حواسشان به عدم کاربرد این ماده خطرناک در نانوایی ها هست. نقل است؛ هر ایرانی در سال 160 کیلوگرم و به طور متوسط هر روز 440 گرم نان می خورد. یقین فرماندار و سایر مسئولان به این مهم عنایت ویژه ای دارند و افزایش ضریب امنیت غذایی مردم کاشمر برایشان بسیار اهمیت دارد. امید هر انداز تنور نانوایی های شهرستان داغ و گرم است به همان اندازه تنور نظارت و بازرسی داغ و گرم باشد.

برچسبها: نان, شهر کاشمر

نوشته شده توسط حمید رضا بی تقصیر فدافن در 1:0 | لینک ثابت •